Người thuê nhà ngăn chặn việc trục xuất không công bằng như thế nào

Câu chuyện này là một ví dụ, không phải tư vấn pháp lý. Tên và một số chi tiết đã được thay đổi để bảo vệ quyền riêng tư. Mỗi vụ nhà ở đều khác nhau, và quy định có thể khác theo tiểu bang và thành phố.

Một người thuê mà chúng tôi gọi là Ana đã sống ở cùng căn hộ hơn hai năm. Cô làm việc nhiều giờ, nói tiếng Anh hạn chế và sống chung nhà với con mình. Một ngày nọ, cô thấy một tờ giấy dán trên cửa có vẻ như nói rằng cô phải rời đi nhanh. Cô rất sợ hãi. Cô không biết tờ giấy đó có phải là giấy tờ tòa án thật hay không, thời hạn áp dụng là bao lâu, hoặc liệu chủ nhà có thể tự ý khóa cửa đẩy cô ra hay không.

Ana cũng đã từng phàn nàn về việc sửa chữa. Hệ thống sưởi đã hỏng nhiều lần. Trong phòng tắm có hư hỏng do nước. Sau những lần phàn nàn đó, chủ nhà trở nên gay gắt hơn. Ana lo rằng cô bị đuổi vì lên tiếng, nhưng cô không biết làm sao để chứng minh điều đó.

Ở nhiều nơi, trước khi loại bỏ người thuê, chủ nhà thường phải tuân theo một quy trình pháp lý. Trục xuất (eviction) là thủ tục tại tòa mà chủ nhà sử dụng để tìm cách khiến người thuê phải dọn đi. Chủ nhà thường không thể chỉ cần đổi ổ khóa, cắt điện nước, hoặc vứt bỏ tài sản mà không có lệnh của tòa. Những hành động đó thường được gọi là cưỡng bức bằng khóa trái phép hoặc trục xuất tự lực (self-help eviction).

Trong trường hợp của Ana, có vài dấu hiệu cảnh báo nổi bật. Thông báo rất khó hiểu. Thời hạn được đưa ra rất ngắn. Nó không giải thích rõ lý do. Cô cũng tin rằng chủ nhà đã phớt lờ những vấn đề sửa chữa nghiêm trọng, rồi sau khi cô phàn nàn lại tìm cách đuổi cô đi. Ở một số nơi, việc tìm cách trục xuất người thuê vì họ đã báo cáo về các điều kiện không an toàn có thể bị xem là trả đũa (retaliation), tức là hành động trừng phạt vì đã sử dụng quyền hợp pháp.

Điều đó không có nghĩa là Ana sẽ tự động thắng. Nhưng điều đó có nghĩa là cô có thể có các căn cứ bào chữa (defenses)—tức là lý do pháp lý để tòa có thể từ chối hoặc trì hoãn việc trục xuất. Cô cần một luật sư được cấp phép để rà soát các giấy tờ, hợp đồng thuê nhà và quy định tại địa phương.

Sau khi Ana được ghép nối, một luật sư chuyên về nhà ở đã xem xét thông báo và giải thích nó có thể có ý nghĩa gì. Luật sư cũng giải thích liệu đó chỉ là một thông báo cảnh báo hay là một hồ sơ nộp lên tòa án thực sự. Sự khác biệt này rất quan trọng. Thông báo từ chủ nhà không phải lúc nào cũng giống như một vụ kiện tại tòa.

Luật sư giúp Ana hiểu các từ khóa then chốt theo cách dễ hiểu. Lease là hợp đồng thuê nhà. Hearing là ngày ra tòa mà hai bên có thể phát biểu trước thẩm phán. Evidence (bằng chứng) là thông tin dùng để chứng minh các sự thật, như ảnh, biên lai, báo cáo kiểm tra và tin nhắn.

Sau đó, luật sư giúp Ana chuẩn bị câu trả lời dựa trên luật tại địa phương. Trong vụ của cô, luật sư nêu các mối quan ngại về thông báo, lịch sử sửa chữa và thời điểm xảy ra sau khi cô phàn nàn. Luật sư cũng giúp cô thu thập hồ sơ cho thấy cô đã cố gắng trả tiền thuê và đã báo cáo các điều kiện không an toàn.

Vì Ana được trợ giúp sớm, cô không bỏ lỡ một thời hạn quan trọng. Điều này riêng nó đã có thể ảnh hưởng rất lớn trong các vụ trục xuất. Ở nhiều tòa án, nếu bỏ lỡ thời hạn, tòa có thể ra quyết định mặc định (default)—nghĩa là tòa có thể phán quyết bất lợi cho bạn vì bạn không phản hồi kịp.

Trong vụ của Ana, luật sư đã liên hệ bên phía chủ nhà và đồng thời chuẩn bị cho phiên tòa. Khi chủ nhà thấy rằng Ana đã có hỗ trợ pháp lý và có hồ sơ/bằng chứng để ủng hộ phía mình, tình hình đã thay đổi. Vụ việc không kết thúc bằng một màn tranh luận kịch tính trong phòng xử án. Thay vào đó, nó chuyển sang một quy trình được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Thỏa thuận (settlement) là một sự đồng ý để giải quyết tranh chấp mà không cần xét xử đầy đủ. Vụ của Ana được giải quyết thông qua một thỏa thuận giúp cô có thêm thời gian, xử lý một số vấn đề sửa chữa và tránh một số kết quả tệ nhất mà cô lo sợ. Những kết quả như vậy không bao giờ được đảm bảo, và một vụ khác có thể diễn biến hoàn toàn khác. Dù vậy, việc có luật sư đã giúp cô hiểu các lựa chọn và đưa ra quyết định sáng suốt.

Điều quan trọng không kém là Ana hiểu rằng cô không phải tự mình đối mặt với cả quy trình. Cô đặt câu hỏi bằng ngôn ngữ cô lựa chọn, với sự hỗ trợ. Cô nhận được những lời giải thích rõ ràng. Cô ngừng tin vào lời đồn từ hàng xóm và mạng xã hội—những nguồn này thường không đầy đủ hoặc sai.

Nếu vấn đề của bạn liên quan đến trục xuất, sửa chữa, tiền thuê nhà, thông báo đòi dọn đi (notice to vacate) hoặc mối đe dọa bị khóa trái phép, bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ nhà ở và cách thức ghép nối tại cách thức hoạt động. Legal Bearings không phải là công ty luật và không đưa ra tư vấn pháp lý. Nền tảng này cung cấp dịch vụ ghép nối miễn phí với các luật sư tham gia và được các luật sư đó trả một khoản phí trọn gói theo mức cố định.