Èske yo te Rese w Fòs? Sa Ou Dwe Konnen
Pèdi yon travay kapab fè w santi w ap fèb, sitou si w panse li te enjis oswa si li te ilegal. Gid sa a esplike siy avètisman komen yo, kèk dat limit debaz yo, epi li montre kijan pou w jwenn èd jeneral nan lang ki senp.
Sa “revokasyon san bon rezon” vle di
Wrongful termination vle di yon revokasyon (fè w pèdi travay) ki ta ka vyole yon lwa, yon kontra travay, oswa yon règ klè ki egziste nan travay la. “Termination” se yon mo legal ki vle di yo mete w deyò (yo revoke w). Se pa tout revokasyon ki pa jis ki ilegal, men gen kèk ki ilegal.
Nan pifò eta yo, travay yo se “at will.” At will vle di anplwayè a anjeneral ka mete yon travayè deyò nenpòt ki lè, pou prèske nenpòt rezon, oswa san yo pa bay okenn rezon. Men gen limit enpòtan. Anplwayè a anjeneral pa ka revoke w pou yon rezon lwa pwoteje kont li.
Pa egzanp, revokasyon an ka ilegal si sa te rive paske ou se ras ou, orijin nasyonal ou, relijyon ou, sèks ou, ou ansent, ou gen andikap, ou gen laj, oswa yon lòt karakteristik (traits) ki pwoteje anba lwa eta oswa lwa federal. Li ka ilegal tou si yo te mete w deyò paske ou te rapòte arasman, ou te mande salè ou pa peye, ou te pran yon konje ki pwoteje, ou te sèvi kòm jij nan yon jiri, oswa ou te refize fè yon bagay ki ilegal.
Si Anglè se pa lang ou te aprann an premye, li fasil pou w rate detay enpòtan nan papye anplwayè w ba ou. Kenbe tout bagay ou resevwa, tankou imel, mesaj tèks, rapò/avètisman yo ekri sou ou, orè yo, ak dosye dènye chèk salè ou. Papye sa yo ka ede yon avoka ki gen lisans revize sa ki te pase.
Siy ki montre revokasyon ou an ka vyole lalwa
- Manadjè w te fè kòmantè sou aksan ou, nasyonalite ou, relijyon ou, si w ansent, laj ou, andikap ou, oswa yon lòt karakteristik ki pwoteje, anvan yo mete w deyò.
- Ou te rapòte diskriminasyon, arasman, kondisyon ki pa an sekirite, vòl salè, oswa lòt konduit ki ilegal, epi yo mete w deyò talè apre. “Retaliation” vle di pinisyon paske ou te pale sou pwoblèm ki pwoteje yo.
- Ou te mande yon “reasonable accommodation” (chanjman rezonab) pou yon andikap oswa pou pratike relijye, epi apre sa ou pèdi travay ou.
- Ou te pran oswa ou te mande konje ki pwoteje, tankou konje medikal, konje pou fanmi, konje militè, oswa lòt konje ki pwoteje pa lalwa, epi yo revoke w.
- Anplwayè w te mete w deyò apre ou te rantre nan yon diskisyon ak kòlèg travay ou pou pale sou peman (pay) oswa kondisyon travay. Gen kèk aktivite gwoup nan travay ki pwoteje pa lwa travay.
- Ou te gen yon kontra travay, yon akò sendika, oswa yon règleman ekri ki limite lè anplwayè a te ka mete w deyò, epi anplwayè a ka inyore sa.
- Anplwayè a te bay yon fo rezon pou revoke w, epi veritab rezon an ka te diskriminasyon ilegal oswa “retaliation.”
- Yo te trete w pi mal pase lòt travayè ki te fè menm bagay la, epi diferans lan ka lye ak yon karakteristik ki pwoteje oswa yon aktivite ki pwoteje.
Kisa pou w fè touswit
Kòmanse pa ekri yon lis tan (timeline). Mete dat ou te anboche a, tit travay ou, pousantaj salè ou, non manadjè yo, plent enpòtan ou te fè yo, epi dat yo mete w deyò a. Si ou sonje, ajoute pawòl yo mo-pa-mo. Ti detay kapab enpòtan.
Rasanble dokiman yo. Kenbe lèt òf ou (offer letter), handbook la, kontra a, evalyasyon pèfòmans yo, ti souch salè (pay stubs), dosye lè travay (time records), avi disiplin, ak mesaj ak sipèvizè yo. Si kote travay ou te itilize yon aplikasyon pou orè oswa pou chat, sove screenshots si ou kapab fè sa legalman epi san danje.
Eseye pa siyen anyen prese. Gen kèk anplwayè ki ofri “severance,” se lajan yo peye apre yon travay fini, an echanj pou ou siyen yon “release.” “Release” se yon dokiman kote ou abandone reklamasyon (claims) legal ou yo. Ou ka vle yon avoka ki gen lisans revize li anvan ou siyen.
Chèche benefis chomaj si ou ka kalifye. Chomaj se lajan tanporè pou travayè ki pèdi travay yo san okenn fòt pa yo. Lè yo revoke ou pa vle di ou otomatikman pa kalifye. Règleman yo varye selon eta a ak sitiyasyon ou.
Si w ap enkyete sou estati imigrasyon, pale ak yon avoka ki gen lisans sou detay espesifik ou yo. Anpil travayè gen dwa anba lwa travay ak lwa kont diskriminasyon, kèlkeswa kote yo te fèt. Yon avoka ka ede w konprann sa ki aplike pou ou.
Etap debaz pou pwoteje tèt ou
- Ekri yon lis tan sa ki pase a, ak dat, non, epi pawòl egzak si sa posib.
- Sove dosye yo, tankou mesaj tèks, imel, pay stubs, evalyasyon, handbook, ak papye revokasyon yo.
- Pa efase mesaj yo ni jete nòt yo, menm si yo sanble ti bagay.
- Evite poste detay sou rezo sosyal. Post piblik yo ka malentèprete epi yo ka sèvi kont ou.
- Mande kopi nenpòt papye yo di ou pou w siyen, epi pran tan pou li yo.
- Aplike byen vit pou benefis chomaj si ou ka kalifye. Dat limit yo ka kout.
- Pale ak yon avoka travay (employment attorney) ki gen lisans pi vit posib, paske dat limit pou depoze ka rive byen rapid.
- Si ou vle èd jeneral pou jwenn yon avoka, ou ka itilize get matched for free atravè Legal Bearings. Legal Bearings se pa yon kabinè avoka (law firm) epi li pa bay konsèy legal.
Dat limit yo enpòtan plis pase anpil moun panse
Anpil reklamasyon revokasyon ki pa jis gen limit tan kout. Yon “deadline” se dènye jou ou ka depoze yon plent oswa kòmanse yon reklamasyon legal. Gen kèk reklamasyon ki dwe depoze an premye devan yon ajans gouvènman an anvan yon pwosè ka kòmanse.
Pa egzanp, reklamasyon diskriminasyon ak “retaliation” souvan pase an premye nan Equal Employment Opportunity Commission (yo rele EEOC), oswa yon ajans eta ki sanble. Reklamasyon sou salè ak lè travay (wage and hour) ka pase nan yon depatman travay (labor department). Travayè sendika yo ka gen règ adisyonèl anba yon akò negosyasyon kolektif (collective bargaining agreement), ki se yon kontra ant yon sendika ak yon anplwayè.
Bon “deadline” a depann de eta a, kalite reklamasyon an, ak kote ou te travay la. Si ou rate yon deadline, sa ka limite opsyon ou anpil. Se poutèt sa, li bon pou w pale ak yon avoka ki gen lisans vit, menm si w toujou ap deside sa pou w fè.
Si ou vle aprann plis sou fason matching avoka a mache anvan ou deside, gade how it works oswa li plis sou employment law help.
Pran prekosyon ak dokiman sou depans/severans yo
Kisa yon avoka ka ede w revize
Yon avoka travay (licensed employment attorney) ka revize si revokasyon an te enplike diskriminasyon, “retaliation,” salè ou pa peye, kondisyon kontra yo kase, dwa pou konje, oswa pwoteksyon pou “whistleblower.” Yon “whistleblower” se yon travayè ki rapòte konduit ilegal yo sispèk. Avoka a ka gade tou si anplwayè w te suiv pwòp règleman pa li.
Avoka a ka mande sou lè bagay yo te fèt (timing), non temwen yo, ak dosye ki sipòte istwa pa ou. Yo ka gade tou si anplwayè w te trete lòt travayè yon fason diferan nan sitiyasyon menm jan an. Sa ede yo wè ki reklamasyon ki ka egziste epi ki pwochen etap ki ta ka gen sans.
Pri yo kapab varye. Gen kèk avoka travay ki chaje pou yon konsiltasyon, epi gen lòt ki pa chaje. Gen kèk ki chaje pa èdtan, pandan lòt yo ka sèvi ak yon lòt fason pou kalkile frè, depann de kalite ka a. Frè yo ak opsyon yo varye selon eta a ak sitiyasyon ou. Mande kondisyon frè yo alekri anvan ou dakò ak nenpòt bagay.
Si pri oswa lang se yon pwoblèm, di sa bonè. Gen kèk avoka ki ofri entèprèt, oswa yo gen anplwaye ki pale plizyè lang. Legal Bearings ofri yon fason gratis pou ou konekte ak avoka ki patisipe yo. Li se yon sèvis matching ak maketing, pa yon kabinè avoka (law firm), epi avoka ki patisipe yo peye li yon frè plat (flat fee), se pa ou ki peye.
Kesyon yo poze souvan
Si bòs mwen revoke m san okenn rezon, èske se revokasyon san bon rezon?
Petèt, men se pa toujou. Nan anpil eta, lè yo anplwaye “at-will,” sa vle di anplwayè a ka revoke yon moun san li pa bay okenn rezon. Sepandan, revokasyon an ka toujou ilegal si vrè rezon an te diskriminasyon, “retaliation,” vyolasyon kontra, oswa yon lòt rezon ki pwoteje.
Èske mwen ka toujou gen dwa si mwen se yon imigran oswa si angle mwen limite?
Souvan, wi. Anpil lwa nan kote travay la pwoteje travayè kèlkeswa kote yo te fèt. Dwa egzak ou depann de lwa a, travay ou, ak sitiyasyon ou, kidonk li enpòtan pou w jwenn konsèy nan men yon avoka ki gen lisans.
Èske mwen bezwen prèv anvan mwen pale ak yon avoka?
Non. Li ede pou w pote nenpòt dosye ou genyen, men ou pa bezwen gen yon dosye ka pafè anvan ou pale ak yon avoka. Yon avoka ka ede w konprann ki dokiman ak ki enfòmasyon ki pi enpòtan yo.
Sa koute pou pale ak yon avoka travay?
Sa depann. Gen kèk avoka ki ofri konsiltasyon gratis, pandan lòt yo chaje yon frè. Pri yo ak kalite frè yo varye selon eta a ak sitiyasyon ou. Mande sou frè konsiltasyon an, pri pa èdtan, ak nenpòt lòt chaj anvan ou dakò.
Kijan Legal Bearings ka ede mwen?
Legal Bearings ka ede w jwenn yon avoka ki patisipe pou pwoblèm ou a atravè yon sèvis matching gratis. Legal Bearings se pa yon kabinè avoka (law firm) epi li pa bay konsèy legal. Avoka ki patisipe yo peye li yon frè plat.
An kreyòl klè: Si ou panse yo te revoke ou pou yon rezon ilegal, sove dosye ou, aji vit, epi konsidere itilize sèvis gratis Legal Bearings pou matching avoka a pou jwenn yon avoka ki gen lisans.