Thủ tục ly hôn: Từng bước một
Ly hôn là quy trình pháp lý để chấm dứt một cuộc hôn nhân. Hướng dẫn này giải thích các bước thường gặp bằng ngôn ngữ đơn giản, để bạn hiểu điều gì có thể xảy ra và nơi nào luật sư được cấp phép có thể hỗ trợ.
Ly hôn có nghĩa là gì
Ly hôn là một thủ tục do tòa án thực hiện, có tác dụng chấm dứt cuộc hôn nhân về mặt pháp lý. Sau ly hôn, mỗi người không còn được xem là đã kết hôn theo pháp luật nữa. Thẩm phán, tức là người của tòa án đưa ra quyết định pháp lý, thường sẽ ký lệnh cuối cùng.
Ly hôn cũng có thể giải quyết các vấn đề khác. Có thể gồm quyền nuôi con, tức là ai là người đưa ra quyết định cho con và con sẽ sống ở đâu, tiền cấp dưỡng hoặc child support, tức là tiền được trả để giúp nuôi con, tiền cấp dưỡng cho vợ/chồng hay alimony, tức là tiền một người phối ngẫu có thể trả cho người còn lại, và việc phân chia tài sản và nợ.
Mỗi bang có quy định riêng. Các bước thường khá giống nhau, nhưng thời hạn, biểu mẫu và thời gian chờ có thể khác nhau. Nếu bạn muốn lời khuyên cho đúng tình huống của mình, cách tốt nhất là trao đổi với luật sư được cấp phép.
Quy trình ly hôn, từng bước một
- Bước 1: Kiểm tra nơi bạn có thể nộp đơn. Hầu hết các bang có quy định về nơi cư trú. Điều này có nghĩa là bạn hoặc vợ/chồng của bạn phải đã sống ở bang đó, và đôi khi là ở cấp quận, trong một khoảng thời gian nhất định trước khi nộp đơn.
- Bước 2: Thu thập thông tin cơ bản. Hãy chuẩn bị giấy chứng nhận kết hôn, địa chỉ, ngày sinh của các bên, thông tin về thu nhập, sao kê ngân hàng, tờ khai thuế, giấy tờ thuê nhà hoặc vay mua nhà (lease/mortgage), và thông tin về con cái. Hồ sơ đầy đủ sẽ giúp quá trình dễ dàng hơn.
- Bước 3: Nộp các giấy tờ ly hôn. Một người vợ hoặc chồng nộp đơn và các biểu mẫu cho tòa. Người này thường được gọi là nguyên đơn (petitioner), tức là người khởi xướng vụ việc. Người còn lại thường được gọi là bị đơn (respondent), tức là người nhận vụ việc.
- Bước 4: Tống đạt (serve) các giấy tờ. Tống đạt nghĩa là đưa cho vợ/chồng còn lại thông báo chính thức về vụ việc theo đúng cách thức pháp luật mà bang của bạn yêu cầu. Thông thường bạn không thể tự thực hiện. Cảnh sát trưởng (sheriff), người tống đạt (process server) hoặc một người trưởng thành khác có thể làm việc đó, tùy theo quy định của từng bang.
- Bước 5: Chờ phản hồi. Bị đơn thường có thời hạn để nộp bản trả lời (answer) cho tòa. Nếu họ không phản hồi, tòa có thể cho phép phán quyết mặc định (default), nghĩa là vụ việc có thể được tiếp tục mà không cần nộp phần trả lời từ phía họ.
- Bước 6: Yêu cầu lệnh tạm thời nếu cần. Lệnh tạm thời là các quy định ngắn hạn của tòa án trong thời gian ly hôn đang được giải quyết. Lệnh này có thể quy định ai sẽ ở lại trong nhà, lịch chăm sóc/nuôi con, tiền cấp dưỡng, việc thanh toán hóa đơn, hoặc biện pháp bảo vệ khỏi quấy rối.
- Bước 7: Chia sẻ thông tin tài chính. Nhiều bang yêu cầu cung cấp/tiết lộ thông tin (disclosure), tức là cả hai bên phải trao đổi các thông tin và tài liệu tài chính quan trọng. Điều này giúp tòa hoặc các bên có thể đưa ra quyết định công bằng về tiền bạc và tài sản.
- Bước 8: Cố gắng thỏa thuận. Nhiều cặp đôi giải quyết một phần hoặc toàn bộ vấn đề thông qua thương lượng, trao đổi với luật sư, hoặc hòa giải (mediation), là cuộc gặp mà một người trung lập giúp cả hai bên cố gắng đạt thỏa thuận.
- Bước 9: Ra tòa nếu cần. Nếu bạn không thể thỏa thuận, thẩm phán có thể tổ chức phiên điều trần hoặc xét xử. Tại phiên tòa, mỗi bên trình bày bằng chứng, tức là tài liệu, lời khai và các bằng chứng khác.
- Bước 10: Nhận lệnh ly hôn cuối cùng. Khi vụ việc kết thúc, thẩm phán ký lệnh cuối cùng, thường được gọi là quyết định (decree) hoặc bản án (judgment). Tài liệu này giải thích quyền và nghĩa vụ của bạn sau khi ly hôn. Hãy lưu bản sao ở nơi an toàn.
Tòa án có thể quyết định điều gì
Nếu bạn và vợ/chồng đồng ý với mọi vấn đề, tòa án có thể chủ yếu xem xét hồ sơ của bạn và đảm bảo thỏa thuận tuân thủ luật của bang. Nếu bạn không đồng ý, tòa có thể quyết định các vấn đề còn tranh chấp.
Việc phân chia tài sản thường bao gồm căn nhà, xe cộ, tài khoản ngân hàng, tài khoản hưu trí và các khoản nợ. Một số bang áp dụng tài sản cộng đồng (community property), nghĩa là nhiều tài sản và nợ trong thời kỳ hôn nhân được chia đều. Những bang khác áp dụng phân chia công bằng theo mức độ hợp lý (equitable distribution), nghĩa là tòa sẽ cố gắng chia cho công bằng, nhưng không phải lúc nào cũng là 50/50.
Nếu có liên quan đến con cái, tòa tập trung vào lợi ích tốt nhất của trẻ. Điều này có nghĩa là thẩm phán sẽ xem xét cách sắp xếp nào có thể bảo vệ tốt nhất sự an toàn, sức khỏe, sự ổn định và các nhu cầu hằng ngày của trẻ. Tình trạng nhập cư không tự động quyết định ai là cha/mẹ tốt, nhưng bất kỳ vấn đề pháp lý nào cũng có thể ảnh hưởng đến vụ việc, vì vậy lời khuyên pháp lý cá nhân rất quan trọng.
Nếu bạn đang đối mặt với bạo lực, đe dọa hoặc hành vi kiểm soát, hãy nói với luật sư hoặc dịch vụ trợ giúp địa phương càng sớm càng tốt. Trong một số trường hợp, bạn có thể yêu cầu lệnh bảo vệ và cách an toàn hơn để xử lý giấy tờ tòa và ngày hẹn tòa.
Các tài liệu và thông tin thường cần thu thập
- Giấy chứng nhận kết hôn
- Tên, địa chỉ và ngày sinh của cả hai vợ/chồng và con cái
- Bảng lương gần đây hoặc bằng chứng về thu nhập
- Tờ khai thuế trong vài năm gần nhất
- Sao kê tài khoản ngân hàng và thẻ tín dụng
- Hợp đồng thuê nhà (lease), giấy tờ vay mua nhà (mortgage), hồ sơ vay xe và các hồ sơ nợ khác
- Thông tin bảo hiểm y tế
- Sao kê tài khoản hưu trí
- Bất kỳ giấy tờ nào của tòa liên quan đến vụ việc gia đình, nhập cư hoặc hình sự
- Lịch trình/bảng mốc thời gian bằng văn bản về các sự kiện quan trọng, đặc biệt nếu có lo ngại về an toàn của con hoặc lo ngại về bạo lực
Bạn không phải tự xoay xở một mình
Những mối quan tâm đặc biệt đối với người nhập cư và người không phải nói tiếng Anh bản ngữ
Nếu tiếng Anh không phải là ngôn ngữ đầu tiên của bạn, hãy hỏi tòa án hoặc luật sư về lựa chọn thông dịch. Thông dịch viên là người giúp dịch những lời được nói. Một số tòa án có thể cung cấp thông dịch cho một số phiên điều trần nhất định. Bạn cũng có thể yêu cầu bản dịch của biểu mẫu hoặc được hỗ trợ hiểu các thời hạn.
Ly hôn có thể ảnh hưởng nhiều hơn chỉ vấn đề luật gia đình. Nếu vụ nhập cư của bạn có liên quan đến cuộc hôn nhân, hoặc nếu vợ/chồng của bạn đã nộp giấy tờ thay cho bạn, hãy trao đổi với luật sư được cấp phép càng sớm càng tốt. Trong một số trường hợp, cả luật sư luật gia đình và luật sư về nhập cư đều có thể quan trọng.
Hãy cẩn thận với bất kỳ ai hứa hẹn kết quả nhanh hoặc yêu cầu bạn ký những giấy tờ mà bạn không hiểu. Công chứng viên (notary public) không giống với luật sư ở Hoa Kỳ. Ở nhiều quốc gia, công chứng viên có thể cung cấp trợ giúp pháp lý, nhưng ở Mỹ thường không đúng như vậy. Nếu ai đó đưa lời khuyên pháp lý mà không có giấy phép hành nghề luật sư, điều đó có thể khiến bạn gặp rủi ro.
Nếu bạn cần giúp tìm đúng loại luật sư, bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ luật gia đình hoặc sử dụng công cụ miễn phí được ghép cặp của chúng tôi. Legal Bearings không phải là công ty luật và không cung cấp lời khuyên pháp lý. Đây là dịch vụ ghép cặp miễn phí cho người đọc và được các luật sư tham gia trả một khoản phí cố định.
Ly hôn có thể mất bao lâu, và điều gì có thể ảnh hưởng đến thời gian
Một số vụ ly hôn diễn ra nhanh. Những vụ khác có thể kéo dài hàng tháng hoặc hơn. Thời điểm thường phụ thuộc vào thời gian chờ theo quy định của bang, tòa án bận đến đâu, việc cả hai vợ/chồng có hợp tác hay không, và liệu có tranh chấp về con cái, tiền bạc hay sự an toàn hay không.
Ly hôn không tranh chấp (uncontested divorce) nghĩa là cả hai vợ/chồng đều đồng ý về các vấn đề chính. Những vụ này thường nhanh hơn và ít tốn kém hơn. Ly hôn có tranh chấp (contested divorce) nghĩa là có sự bất đồng về một hoặc nhiều vấn đề. Những vụ này thường tốn thời gian hơn.
Bạn có thể giúp vụ việc diễn ra suôn sẻ hơn bằng cách lưu bản sao của tất cả các giấy tờ, tuân thủ thời hạn, nhắn tin lịch sự, và tập trung vào sự thật. Nếu luật sư đại diện cho bạn, hãy hỏi bạn nên mang gì đến từng buổi gặp và thời hạn tiếp theo là khi nào.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có phải ra tòa để ly hôn không?
Có thể không phải cho mọi bước. Trong một số vụ ly hôn không tranh chấp, việc ra tòa có thể bị giới hạn hoặc rất ngắn. Trong các vụ có tranh chấp, có thể cần phiên điều trần hoặc xét xử. Quy định khác nhau theo bang và theo tình huống của bạn.
Ly hôn thường tốn bao nhiêu tiền?
Chi phí thay đổi rất nhiều tùy theo bang và tình huống của bạn. Bạn có thể phải trả lệ phí nộp đơn cho tòa, lệ phí tống đạt, chi phí hòa giải và phí luật sư. Một số vụ đơn giản có thể tốn ít hơn nhiều so với các vụ có tranh chấp về con cái hoặc tài sản. Hãy hỏi một luật sư được cấp phép để ước tính dựa trên tình tiết của bạn.
Tôi có thể ly hôn nếu không biết vợ/chồng mình đang ở đâu không?
Đôi khi là được. Tòa án thường có các quy định đặc biệt khi bạn không thể tìm thấy vợ/chồng sau những nỗ lực hợp lý. Bạn có thể cần chứng minh các bước bạn đã làm để tìm họ, và tòa có thể cho phép một cách khác để gửi thông báo. Luật sư được cấp phép có thể giải thích quy định của bang bạn.
Ly hôn có ảnh hưởng đến tình trạng nhập cư của tôi không?
Có thể, tùy thuộc vào loại hồ sơ nhập cư của bạn. Nếu tình trạng của bạn gắn với cuộc hôn nhân hoặc vợ/chồng của bạn đã nộp giấy tờ thay cho bạn, hãy nhận tư vấn pháp lý càng sớm càng tốt từ một luật sư được cấp phép. Luật gia đình và luật nhập cư có thể chồng lấn.
Legal Bearings có thể tư vấn pháp lý hoặc đại diện cho tôi trước tòa không?
Không. Legal Bearings không phải là công ty luật và không cung cấp lời khuyên pháp lý. Nền tảng này cung cấp giáo dục chung và cách miễn phí để bạn được ghép cặp với một luật sư được cấp phép, người có thể tư vấn cho bạn về vụ việc cụ thể của mình.
Nói đơn giản là: Ly hôn là quy trình của tòa án với các bước rõ ràng, và nếu bạn không chắc điều gì áp dụng cho mình, luật sư được cấp phép có thể giải thích các lựa chọn của bạn trong khi dịch vụ ghép cặp của chúng tôi được sử dụng miễn phí.