Phải làm gì khi nhận được thông báo bị đuổi khỏi nhà
Giấy thông báo đòi tống khứ (eviction notice) có thể khiến bạn thấy sợ hãi, nhưng điều đó không phải lúc nào cũng có nghĩa là bạn buộc phải rời đi ngay lập tức. Hướng dẫn này giải thích các bước tiếp theo thường gặp, các giấy tờ quan trọng, và cách nhận trợ giúp chung nhanh chóng.
Trước tiên, hãy dừng lại và đọc kỹ thông báo
Thông báo đòi tống khứ (eviction notice) là một tờ giấy từ chủ nhà nói rằng họ muốn bạn khắc phục một vấn đề, nộp tiền, hoặc chuyển đi. Ở nhiều tiểu bang, đây là bước đầu tiên trong quy trình. Không phải lúc nào cũng là lệnh của tòa.
Hãy tìm các chi tiết quan trọng. Kiểm tra ngày tháng, tên và địa chỉ của bạn, lý do được nêu, và bất kỳ hạn chót nào. Một số thông báo nói rằng bạn có thể ở lại nếu trả tiền thuê nhà trước một ngày nhất định. Những thông báo khác nói rằng chủ nhà dự định nộp đơn kiện lên tòa.
Lệnh của tòa (court order) là quyết định bằng văn bản được một thẩm phán ký. Trong hầu hết các tình huống, chủ nhà không thể hợp pháp buộc bạn rời đi nếu chưa thông qua tòa trước. Quy định khác nhau theo từng tiểu bang và theo hoàn cảnh của bạn, vì vậy hãy đọc toàn bộ từng trang và giữ bản sao.
Nếu tiếng Anh khó đọc, hãy nhờ một người bạn tin tưởng giúp dịch thông báo càng sớm càng tốt. Bạn cũng có thể được ghép nối miễn phí với một luật sư được cấp phép, người có thể giải thích các lựa chọn của bạn bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
Phải làm gì trong 24 giờ tới
- Chụp ảnh hoặc quét (scan) thông báo và lưu trong điện thoại, đồng thời gửi email cho chính bạn.
- Kiểm tra hạn chót. Ghi lại. Bỏ lỡ một ngày có thể làm giảm các lựa chọn của bạn.
- Thu thập giấy tờ của bạn, bao gồm hợp đồng thuê nhà (lease), giấy tờ gia hạn, biên lai tiền thuê nhà, hồ sơ ngân hàng, tin nhắn, email, yêu cầu sửa chữa, và mọi ảnh chụp về căn nhà.
- Đừng bỏ qua giấy tờ của tòa án. Nếu bạn nhận được giấy triệu tập (summons) hoặc đơn khiếu nại (complaint), điều đó thường có nghĩa là vụ kiện đã bắt đầu và bạn có thể cần nộp phản hồi bằng văn bản thật nhanh.
- Nếu bạn cảm thấy không an toàn hoặc có ai đó đang cố khóa bạn ra ngoài, cắt điện/nước, hoặc lấy đồ của bạn mà không qua quy trình tòa án, hãy gọi ngay lực lượng thực thi pháp luật địa phương hoặc đường dây hỗ trợ người thuê nhà.
Nắm rõ sự khác nhau giữa thông báo và vụ kiện tại tòa
Chủ nhà thường bắt đầu bằng một thông báo. Các lý do thường gặp là nợ tiền thuê nhà, chủ nhà nêu rằng bạn vi phạm hợp đồng thuê (lease) hoặc hết thời hạn thuê. Hợp đồng thuê nhà (lease) là thỏa thuận cho thuê giữa bạn và chủ nhà. Một số thông báo cho bạn thời gian để khắc phục vấn đề. Điều này đôi khi được gọi là cơ hội để khắc phục (cure), nghĩa là sửa đúng vấn đề.
Nếu chủ nhà nộp đơn lên tòa, bạn có thể nhận được giấy triệu tập (summons) và đơn khiếu nại (complaint). Giấy triệu tập cho bạn biết vụ việc đã được nộp và cung cấp thông tin về phiên điều trần hoặc cách phản hồi. Đơn khiếu nại là tài liệu nêu rõ chủ nhà nói rằng điều gì đã xảy ra. Hãy đọc kỹ cả hai.
Đừng chuyển đi chỉ vì chủ nhà nói hôm nay bạn phải rời đi, trừ khi bạn tự chọn. Ở nhiều tiểu bang, chỉ có thẩm phán mới có thể ra lệnh trục xuất (eviction), và chỉ có cảnh sát thi hành (sheriff) hoặc một viên chức được ủy quyền khác mới có thể thực hiện. Việc đổi khóa, tháo cửa, cắt nước, hoặc vứt bỏ tài sản của bạn mà không qua quy trình pháp lý có thể là trái pháp luật tại tiểu bang của bạn.
Để biết thêm thông tin chung về các vấn đề nhà ở, xem dịch vụ nhà ở và cách thức ghép nối hoạt động như thế nào.
Những giấy tờ và bằng chứng có thể giúp ích
- Hợp đồng thuê nhà (lease), giấy tờ gia hạn và mọi quy định trong nhà
- Biên lai tiền thuê, cuống lệnh chuyển tiền (money order stubs), sao kê ngân hàng hoặc hồ sơ ứng dụng thanh toán
- Tin nhắn, email, thư, hoặc ảnh chụp màn hình thư thoại từ chủ nhà
- Ảnh hoặc video về việc sửa chữa, chỗ rò rỉ, nấm mốc, côn trùng, hệ thống sưởi hỏng, hoặc các tình trạng khác
- Biên bản/ báo cáo kiểm tra hoặc các yêu cầu sửa chữa mà bạn đã gửi
- Tên nhân chứng và số điện thoại, nếu có người nhìn thấy việc gì đã xảy ra
- Bất kỳ giấy tờ của tòa án nào, thông báo nào, hoặc thỏa thuận trước đó với chủ nhà
Các lý do bào chữa thường gặp mà người thuê nhà có thể có
Bào chữa (defense) là lý do pháp lý để bạn nói với tòa vì sao chủ nhà không nên thắng, hoặc vì sao vụ việc nên bị trì hoãn, sửa lại, hoặc bác bỏ. Không phải cứ có bào chữa là phù hợp với mọi vụ việc. Luật sư được cấp phép có thể cho bạn biết điều gì có thể áp dụng tại tiểu bang của bạn.
Ví dụ có thể gồm: ngày tháng ghi sai, thông báo không đúng quy định, bạn đã thanh toán rồi, chủ nhà từ chối nhận tiền thuê, phân biệt đối xử, vấn đề sửa chữa nghiêm trọng, hoặc hành vi trả đũa. Trả đũa (retaliation) nghĩa là chủ nhà tìm cách đuổi bạn vì bạn đã khiếu nại về tình trạng nhà ở, yêu cầu sửa chữa, hoặc sử dụng một quyền hợp pháp. Phân biệt đối xử (discrimination) nghĩa là đối xử không công bằng vì một đặc điểm được pháp luật bảo vệ, chẳng hạn như chủng tộc, tôn giáo, tình trạng khuyết tật, nguồn gốc quốc gia, giới tính, hoặc tình trạng gia đình.
Nếu bạn sống trong nhà ở được trợ cấp, nhà ở công (public housing), hoặc nhà ở gắn với công việc của bạn, có thể có thêm quy định áp dụng. Nếu bạn có lo ngại về nhập cư, nhiều người thuê nhà vẫn có quyền theo luật về quan hệ chủ nhà–người thuê. Đừng cho rằng bạn không có quyền chỉ vì ngôn ngữ, thu nhập, hoặc tình trạng của bạn. Hãy xin ý kiến về vụ việc cụ thể của bạn từ một luật sư được cấp phép.
Cảnh giác với việc khóa đuổi trái pháp luật
Nếu bạn phải ra tòa
Nếu bạn nhận được giấy tờ của tòa án, hãy hành động nhanh. Có thể có hạn chót để nộp một bản trả lời (answer)—tức là phản hồi bằng văn bản đối với các cáo buộc của chủ nhà. Nếu bỏ lỡ hạn chót này, bạn có thể bị ra phán quyết mặc định (default judgment), nghĩa là thẩm phán có thể phán quyết bất lợi cho bạn vì bạn không phản hồi.
Mang theo tất cả giấy tờ của bạn đến phiên tòa. Hãy đến sớm. Nếu bạn cần thông dịch viên, hãy yêu cầu tòa càng sớm càng tốt. Nhiều tòa án có hỗ trợ tiếp cận ngôn ngữ, nhưng bạn có thể cần nộp yêu cầu trước ngày phiên tòa.
Bạn cũng có thể hỏi xem có sẵn hỗ trợ tiền thuê nhà, hòa giải (mediation), hoặc kế hoạch thanh toán hay không. Hòa giải (Mediation) là một cuộc họp nơi một người trung lập cố gắng giúp hai bên đạt được thỏa thuận. Không phải lúc nào cũng phù hợp với mọi vụ việc, nhưng có thể hữu ích trong một số tình huống.
Nếu bạn cần giúp tìm luật sư, Legal Bearings không phải là công ty luật và không đưa ra lời khuyên pháp lý. Họ cung cấp dịch vụ ghép nối miễn phí với các luật sư tham gia, những người trả một khoản phí cố định để tham gia vào dịch vụ. Bạn có thể được ghép nối và hỏi về hỗ trợ ngôn ngữ, kinh nghiệm xử các vụ án đòi tống khứ, và các bước tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Giấy thông báo đòi tống khứ có nghĩa là tôi phải rời đi ngay không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Trong nhiều trường hợp, thông báo chỉ là bước đầu tiên. Thông thường, chủ nhà phải tuân theo quy trình của tòa án trước khi bạn có thể bị loại bỏ một cách hợp pháp. Quy định khác nhau theo tiểu bang và hoàn cảnh của bạn, vì vậy hãy đọc kỹ thông báo và mọi giấy tờ của tòa.
Nếu tôi không đọc thông báo tiếng Anh tốt thì sao?
Hãy cố gắng nhờ một người bạn tin tưởng, nhóm cộng đồng, hoặc luật sư dịch ngay. Giữ một bản sao của thông báo gốc. Nếu vụ kiện đã bắt đầu, đừng chờ một bản dịch hoàn hảo trước khi hành động, vì hạn chót có thể rất ngắn.
Chủ nhà có thể khóa tôi ra ngoài hoặc cắt điện/nước không?
Thường là không, nếu không tuân theo quy trình pháp lý. Ở nhiều tiểu bang, việc đổi khóa, cắt nước hoặc điện, hoặc vứt bỏ đồ đạc của bạn mà không có lệnh của tòa án có thể là trái pháp luật. Hãy lưu bằng chứng và trao đổi với luật sư được cấp phép về vụ việc cụ thể của bạn.
Nói chuyện với luật sư về đòi tống khứ (eviction lawyer) thì chi phí bao nhiêu?
Chi phí khác nhau tùy theo tiểu bang và hoàn cảnh của bạn. Một số luật sư cung cấp buổi tư vấn miễn phí, trong khi những người khác có thể tính khoảng $50 đến $300 cho buổi gặp đầu tiên. Đại diện đầy đủ có thể tốn nhiều hơn, và một số nhóm trợ giúp pháp lý hỗ trợ những người đủ điều kiện với chi phí thấp hoặc miễn phí.
Legal Bearings có thể đưa cho tôi lời khuyên pháp lý không?
Không. Legal Bearings không phải là công ty luật và không đưa ra lời khuyên pháp lý. Họ cung cấp giáo dục pháp lý chung và dịch vụ ghép nối miễn phí với các luật sư được cấp phép, những người có thể tư vấn cho bạn về tình huống cụ thể.
Nói đơn giản là: Giấy thông báo đòi tống khứ là điều nghiêm trọng, nhưng điều đó có thể không có nghĩa là bạn phải rời đi ngay hôm nay, và luật sư được cấp phép có thể giúp bạn hiểu các lựa chọn của mình nhanh chóng.