Phí theo thỏa thuận ('Thắng không thu, thua không mất')

Phí theo kết quả (contingency fee) là một hình thức thanh toán trong đó luật sư chỉ được trả thù lao nếu vụ việc mang về tiền thông qua thỏa thuận dàn xếp hoặc phán quyết của tòa. Thỏa thuận dàn xếp (settlement) là việc thống nhất kết thúc vụ án mà không cần đưa ra xét xử. Phán quyết của tòa (court award) là số tiền do thẩm phán hoặc bồi thẩm đoàn ra lệnh.

Người ta thường gọi hình thức này là "không thắng không được phí".

Hình thức thanh toán này khá phổ biến trong một số loại vụ việc, đặc biệt là vụ tai nạn/trấn thương. Nó có thể giúp những người không đủ khả năng trả phí cho luật sư ngay từ đầu. Tuy nhiên, điều đó không phải lúc nào cũng có nghĩa là vụ việc sẽ không tốn chi phí. Một số khoản chi vẫn có thể bị tính, tùy theo thỏa thuận.

Quy định về phí theo kết quả khác nhau theo từng tiểu bang và theo từng loại vụ việc. Có tiểu bang giới hạn tỷ lệ phần trăm mà luật sư được phép tính trong một số trường hợp. Một luật sư được cấp phép có thể giải thích điều gì áp dụng cho tình huống của bạn.

Trong vụ việc áp dụng phí theo kết quả, thù lao của luật sư thường là một tỷ lệ phần trăm trên số tiền được thu hồi. Tỷ lệ chính xác sẽ khác nhau tùy theo tiểu bang và tình huống của bạn. Một mức phổ biến là khoảng 25% đến 40%. Tỷ lệ có thể thấp hơn nếu vụ việc được dàn xếp sớm và có thể cao hơn nếu vụ việc đi đến giai đoạn kiện tụng hoặc xét xử.

Kiện tụng (lawsuit) là vụ án được nộp lên tòa án. Phiên tòa (trial) là buổi xét xử chính thức nơi mỗi bên trình bày chứng cứ. Thông thường, công việc càng nhiều thì rủi ro và thời gian dành cho luật sư càng lớn, nên thù lao có thể thay đổi ở các giai đoạn khác nhau.

Hãy yêu cầu thỏa thuận phí bằng văn bản. Thỏa thuận phí (fee agreement) là hợp đồng giải thích cách luật sư sẽ được trả thù lao. Hãy đọc kỹ. Nếu tiếng Anh của bạn khó, hãy yêu cầu có phiên dịch hoặc bản tóm tắt đã dịch nếu có sẵn. Bạn cũng có thể nhờ luật sư giải thích từng phần bằng ngôn ngữ dễ hiểu trước khi bạn ký.

Ngay cả khi thù lao của luật sư phụ thuộc vào kết quả, vụ án vẫn có thể có các khoản chi phí riêng. Những chi phí này có thể bao gồm việc lấy hồ sơ y tế, trả lệ phí nộp hồ sơ tòa án, thuê điều tra viên, trả phí nhân chứng chuyên môn, hoặc sao chép và gửi tài liệu qua đường bưu điện. Nhân chứng chuyên môn (expert witness) là một chuyên gia đã được đào tạo, cung cấp ý kiến trong vụ án, ví dụ như bác sĩ hoặc chuyên gia về tai nạn.

Một số luật sư ứng trước các khoản chi phí này cho khách hàng. Đôi khi việc này được gọi là ứng trước chi phí (advancing costs). Về sau, nếu thu hồi được tiền, luật sư có thể yêu cầu được hoàn trả từ tiền thỏa thuận hoặc phán quyết. Ở các trường hợp khác, khách hàng có thể cần trả một số chi phí trong suốt quá trình vụ việc.

Bạn cũng nên hỏi về quyền cầm giữ/giữ quyền (liens). Lien là một yêu sách pháp lý đối với tiền từ vụ án. Ví dụ, bác sĩ, công ty bảo hiểm y tế hoặc chương trình của chính phủ có thể yêu cầu một phần của khoản tiền dàn xếp để hoàn trả các khoản viện phí mà họ đã chi trả. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc khách hàng thực sự nhận được bao nhiêu tiền.

Hãy cân nhắc kỹ trước khi ký. Yêu cầu nhận một bản sao đầy đủ của hợp đồng và giữ lại. Tìm câu trả lời cho các câu hỏi cơ bản sau: Tỷ lệ phí nào áp dụng, các chi phí nào có thể được tính, khi nào tiền được chi trả, và ai là người quyết định việc dàn xếp.

Quyết định dàn xếp (settle) nghĩa là đồng ý kết thúc vụ việc với một mức tiền nhất định. Trong đa số trường hợp, khách hàng là người chọn có chấp nhận thỏa thuận dàn xếp hay không. Luật sư sẽ tư vấn cho bạn, nhưng không được ép bạn.

Cũng nên hỏi cách phân chia tiền vào cuối vụ. Bản kê/biên bản phân chia (distribution statement) là bản tóm tắt bằng văn bản cho thấy tổng số tiền thu hồi, thù lao của luật sư, chi phí vụ án, các lien, và số tiền còn lại dành cho khách hàng. Nếu có bất cứ điều gì chưa rõ, hãy yêu cầu giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu.

Nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm luật sư, Legal Bearings cung cấp một cách miễn phí để được ghép cặp với một luật sư được cấp phép tham gia. Legal Bearings không phải là công ty luật và không cung cấp tư vấn pháp lý. Legal Bearings là dịch vụ ghép cặp và tiếp thị, được các luật sư tham gia trả một khoản phí trọn gói. Để được tư vấn cho tình huống cụ thể của bạn, hãy trao đổi với một luật sư được cấp phép.